Ngày trước, dọc bờ rào, bụi tre hay bãi đất trống ở các làng quê, người ta thường thấy một loài dây leo mọc hoang, chẳng mấy ai để tâm, đó chính là cây chùm bao (còn gọi là lạc tiên hay cây lồng đèn). Với lũ trẻ 8X, 9X ở nông thôn, quả chùm bao từng là món quà vặt của tuổi thơ, chỉ cần bóc lớp lưới trắng bên ngoài, cắn thử là cảm nhận ngay vị ngọt thanh, giòn mát, xua tan cái oi ả mùa hè.

Giờ đây, loại cây từng bị xem như “dại” lại lột xác thành đặc sản. Rau chùm bao đã có mặt tại các chợ quê, thậm chí cả cửa hàng thực phẩm sạch ở thành phố với giá 50.000 – 85.000 đồng/kg.

Cây dại xưa trồng đầy hàng rào tưởng không ăn được nay thành đặc sản, giá cao vẫn hút khách sành ăn

Cây chùm bao có nguồn gốc Nam Mỹ, Caribe, sau này du nhập và mọc lan khắp ba miền Việt Nam. Loài dây leo này có thân và lá phủ lông mịn, bám dẻo dai. Vào mùa hè, từ tháng 5 đến tháng 7, cây cho quả tròn nhỏ, được bao bọc bởi lớp lưới mỏng manh như chiếc lồng đèn thu nhỏ – cũng từ đó mà có tên gọi.

Nếu quả gắn liền với ký ức tuổi thơ, thì lá và đọt non chùm bao lại là nguyên liệu quen thuộc trong bữa cơm quê. Rau có vị hơi nhẩn đắng, ăn quen sẽ thấy ngọt mát, hậu vị lạ miệng. Người dân thường hái ngọn non về luộc, xào cùng tôm thịt, nấu canh, thậm chí ăn sống kèm rau thơm để cảm nhận vị giòn, thanh mát.

Cây dại xưa trồng đầy hàng rào tưởng không ăn được nay thành đặc sản, giá cao vẫn hút khách sành ăn

Trước kia, chùm bao chỉ là “rau nhà nghèo”, nay lại được săn đón bởi ưu điểm mọc tự nhiên, không hóa chất, không thuốc bảo vệ thực vật, được xếp vào nhóm rau sạch.

Từ bụi rào làng quê, rau chùm bao đã bước vào thực đơn phố thị, trở thành một trong những đặc sản dân dã được người thành thị tìm mua về thưởng thức.