Theo Luật Trật tự An toàn giao thông đường bộ 2024, có hiệu lực từ 1/1/2025, việc mở cửa xe ô tô phải tuân thủ các quy định cụ thể như sau: "Chỉ được mở cửa xe khi xe đã dừng, đỗ. Trước khi mở cửa, người mở cửa phải quan sát phía trước, phía sau và bên phía mở cửa xe; chỉ khi thấy an toàn mới được mở cửa và ra khỏi xe. Không để cửa xe mở nếu không bảo đảm an toàn."

Hành vi mở cửa ô tô thiếu quan sát còn có thể bị xử phạt nghiêm khắc theo Nghị định 168/2024/NĐ-CP, quy định xử phạt vi phạm hành chính về trật tự, an toàn giao thông trong lĩnh vực giao thông đường bộ; trừ điểm, phục hồi điểm giấy phép lái xe với các mức như sau:

Người mở cửa hoặc để cửa xe mở không đảm bảo an toàn sẽ bị phạt từ 4 - 6 triệu đồng. Nếu hành vi này dẫn đến tai nạn giao thông, mức phạt sẽ tăng lên 20 - 22 triệu đồng, đồng thời người vi phạm có thể bị trừ tới 10 điểm GPLX.

Ngoài ra, trong trường hợp gây hậu quả nghiêm trọng về sức khỏe, tính mạng hoặc tài sản, người vi phạm có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự theo Điều 260 Bộ luật Hình sự năm 2015 (sửa đổi, bổ sung năm 2017).

Để hạn chế tình trạng vi phạm lỗi, an toàn giao thông, lái xe cũng như hành khách ngồi trên xe cần chú ý đảm bảo và thực hiện các thao tác mở cửa xe đúng trước khi xuống xe.

Lưu ý quan trọng khi mở cửa ô tô để tránh tai nạn, bảo đảm an toàn giao thông
Lái xe cũng như hành khách ngồi trên xe cần chú ý đảm bảo và thực hiện các thao tác mở cửa xe đúng trước khi xuống xe - Ảnh minh họa

Quan sát kỹ trước khi mở cửa xe

Khi dừng đỗ xe, tài xế cần phải đảm bảo xe đỗ gọn gàng, không lấn chiếm lòng đường và tuân thủ các quy định của Luật Trật tự An toàn giao thông đường bộ. Tránh dừng xe ở những khu vực có biển báo cấm, ngã tư, cầu, hầm đường bộ hay những vị trí không được phép dừng đỗ. Khi đỗ xe, tài xế cũng nên bật xi-nhan để cảnh báo cho các phương tiện phía sau.

Trước khi mở cửa, người ngồi trong xe cần quan sát kỹ cả phía trước và phía sau qua mắt thường và gương chiếu hậu, đặc biệt là phía bên tay lái. Chỉ khi xác nhận không có phương tiện nào đang tới gần, người lái mới có thể mở cửa xe và bước xuống.

Thao tác mở cửa xe an toàn

Một trong những phương pháp hiệu quả để giảm thiểu nguy cơ gây tai nạn là áp dụng phương pháp mở cửa bằng tay xa cửa hơn (còn gọi là phương pháp tay nghịch). Với xe ô tô có vô lăng bên trái, tài xế nên dùng tay phải để mở cửa, thay vì dùng tay trái.

Cách thực hiện là: tay gần cửa giữ nắm cửa, tay xa cửa mở khóa, sử dụng tay trái để mở cửa bên phải và tay phải để mở cửa bên trái. Phương pháp này buộc tài xế phải xoay người lại, giúp tầm quan sát phía sau dễ dàng hơn trước khi mở cửa.

Việc sử dụng tay nghịch còn giúp hạn chế mở cửa quá rộng, giảm nguy cơ gây va chạm. Lúc này, tài xế cần mở cửa chậm rãi, quan sát liên tục và chỉ mở hoàn toàn khi đã bước ra ngoài an toàn. Khi mở cửa, tài xế cần mở cửa dần dần, không nên mở toang cửa để ra ngoài cho nhanh. Sau khi ra khỏi xe, hãy nhanh chóng đi đến vị trí an toàn, tránh đứng lại quá lâu gây cản trở giao thông.

Kích hoạt khóa trẻ em

Khi xe có trẻ nhỏ, tài xế cần lưu ý kích hoạt khóa trẻ em để ngăn các bé tự mở cửa, đặc biệt là ở phía bên lái. Điều này giúp tránh tai nạn nếu có phương tiện từ phía sau tiếp cận.

Vị trí chốt khóa trẻ em thường nằm ở nút thao tác ngay cửa tay ra vào ghế lái hoặc trên thành dọc cánh cửa phía sau, thường được ký hiệu bằng hình trẻ nhỏ. Tùy theo loại xe, tài xế có thể dùng tay gạt lẫy hoặc dùng chìa khóa để khoá chốt.

Đảm bảo cửa ô tô được khóa chặt

Khi chuẩn bị di chuyển, tài xế cần đảm bảo cửa ô tô được khóa chặt trước khi nhấn ga. Nhiều trường hợp xe vẫn chưa đóng cửa hết, điều này có thể gây mất an toàn giao thông, đặc biệt khi xe di chuyển hoặc phanh gấp, cửa có thể bật ra gây nguy hiểm. Trước khi lăn bánh, tài xế cần kiểm tra lại xem cửa đã đóng kín chưa.

Mở cửa xe ô tô là một thao tác tưởng chừng đơn giản, nhưng nếu thiếu quan sát, nó có thể dẫn đến tai nạn nghiêm trọng. Vì vậy, tài xế và hành khách cần phải cẩn thận và quan sát kỹ càng khi mở cửa xe, không chỉ bảo đảm an toàn cho người và phương tiện mà còn thể hiện trách nhiệm với cộng đồng và ý thức của công dân.